โดรนสังหาร" กำลังกลายเป็นภัยคุกคามที่แท้จริงในแอฟริกา

Key takeaway

• โดรนติดอาวุธและระบบอาวุธอัตโนมัติ (LAWS) กำลังถูกนำมาใช้มากขึ้นในแอฟริกา โดยเฉพาะในภูมิภาค Sahel
• มีความกังวลว่าโดรนและอาวุธอัตโนมัติอาจตกไปอยู่ในมือของกลุ่มก่อการร้าย เนื่องจากมีกรณีสูญหายของโดรนขั้นสูงในภูมิภาคนี้
• การใช้โดรนที่ควบคุมด้วย AI กำลังเพิ่มขึ้นในความขัดแย้งต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงในยูเครน อิสราเอล และการปฏิบัติการของสหรัฐฯ
• มีความพยายามในการสร้างกรอบกฎหมายเพื่อควบคุมการใช้อาวุธอัตโนมัติ โดย UN วางแผนที่จะห้ามใช้ภายในปี 2026

การใช้โดรนใน Sahel ซึ่งเป็นภูมิภาคในแอฟริกาที่ได้รับผลกระทบจากความรุนแรงอันเนื่องมาจากการก่อความไม่สงบของกลุ่มญิฮาดในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา และได้กลายเป็นปัญหาที่แท้จริง ในช่วงเดือนเมษายน ตัวอย่างเช่น กลุ่ม Al Qaeda ในภูมิภาค Sahel ที่มีชื่อว่า Jama'at Nusrat al Islam wa al Muslimeen ได้ทำการโจมตีกลุ่มศัตรู โดยใช้โดรนดัดแปลงติดระเบิด และปืนครกในมาลีตอนกลาง

แต่ที่น่ากังวลยิ่งกว่านั้นคือ โดรนเวอร์ชันที่ขับเคลื่อนด้วย AI ที่เรียกว่า Lethal Autonomous Weapons Systems (Laws) ได้ถูกนำมาใช้ในแอฟริกาในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา Laws เป็นระบบอาวุธพิเศษที่สามารถทำการสอดส่อง เลือกเป้าหมาย และโจมตีได้โดยอัตโนมัติ

จึงมีความกังวลว่าอาวุธเหล่านี้อาจตกอยู่ในมือของกลุ่มก่อการร้าย หากมีการขยายการใช้งานในแอฟริกา ซึ่งโดรนขั้นสูงหลายลำได้สูญหายไปแล้ว ในปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายทั้งในทวีปแอฟริกาและที่อื่นๆ เนื่องจากความผิดพลาดทางเทคนิคหรือการโจมตีของกลุ่มกบฏ

สหรัฐฯ รายงานว่าได้สูญเสียโดรน MQ-9 Reaper 3 ลำให้กับกลุ่ม Houthis ในเยเมนเมื่อเดือนพฤษภาคม 2024 และโดรน MQ-1 Predator ในประเทศลิเบียและไนเจอร์เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2019 และกุมภาพันธ์ 2023 ตามลำดับ

นอกจากนี้ยังมีข้อกังวลด้านจริยธรรมที่เกี่ยวข้องกับอาวุธอัตโนมัติหลายประการ อาวุธเหล่านี้ให้อิสระและความสามารถแก่เครื่องจักรในการสังหารมนุษย์ อย่างไรก็ตาม การใช้โดรนที่ติดตั้ง AI ดูเหมือนจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

มีรายงานว่ากองกำลังยูเครน ได้ใช้โดรนที่ผสานรวมกับ AI เพื่อช่วยในการนำทางและหลีกเลี่ยงการถูกรบกวนสัญญาณ เมื่อทำการโจมตีภายในประเทศรัสเซีย ส่วนอิสราเอลก็ได้ใช้ระบบ AI ในฉนวนกาซา ที่เรียกว่า "Lavender" ซึ่งออกแบบมาเพื่อใช้อัลกอริทึมในการระบุเป้าหมายของกลุ่ม Hamas และสหรัฐฯ ก็ได้ใช้ระบบ AI ในการหาเป้าหมายสำหรับการโจมตีทางอากาศ ในซีเรียและเยเมนเช่นกัน

ล่าสุดในเดือนพฤษภาคม 2024 U.S. African Command ได้ทดสอบโดรนอัตโนมัติใน กรุงลีเบรอวิล เมืองหลวงของประเทศกาบอง ในการฝึกซ้อมกับประเทศแอฟริกาตะวันตกเพื่อสนับสนุนความพยายามในการต่อสู้กับโจรสลัด โดรนที่รู้จักในชื่อ Triton ใช้เครื่องสแกนความละเอียดสูงและเซ็นเซอร์ เพื่อรวบรวมข่าวกรองและดำเนินมาตรการตอบโต้โดยอัตโนมัติ ซึ่งโดรน Triton มีรุ่นทางอากาศและทางทะเล สามารถอยู่ใต้น้ำได้นานกว่าหนึ่งสัปดาห์ หรือปฏิบัติการบนผิวน้ำได้นานกว่าสองสัปดาห์

จากสถานการณ์ที่ตึงเครียดมีความเป็นไปได้ที่อาวุธอัตโนมัติจะตกอยู่ในมือของกลุ่มก่อการร้ายและกลุ่มติดอาวุธใน Sahel จึงจำเป็นต้องมีกรอบกฎหมายที่สามารถใช้ในการควบคุม และลงโทษผู้ที่ฝ่าฝืนอนุสัญญาดังกล่าว ในเดือนธันวาคม 2023 สหประชาชาติได้เผยแผนการห้ามใช้อาวุธที่ทำงานโดยไม่มีมนุษย์กำกับดูแล ภายในปี 2026

Why it matters

ข้อมูลอ้างอิงจาก ‘Killer robots’ are becoming a real threat in Africa